Mới đây, việc Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) cho biết đang đàm phán với công ty Nghe nhìn toàn cầu (AVG) về việc bán “đứt” bản quyền phát sóng giải V.League trong 20 năm gây xôn xao dư luận. Việc bán bản quyền truyền hình là xu thế của thế giới và cũng là vấn đề mà các nền bóng đá vốn đang chậm phát triển cần hướng tới. Tuy nhiên, tất cả cần phải có lộ trình và một kế hoạch kỹ lưỡng.

Bước lên chuyên nghiệp gần 1 thập kỷ nay, V.League ngày càng trở nên hấp dẫn với người hâm mộ bóng đá nước nhà. Chuyện các CĐV đến kín sân, những bản hợp đồng chuyển nhượng tiền tỷ của cầu thủ, HLV..., một giải đấu được đánh giá hấp dẫn nhất khu vực và từng đứng trong tốp 50 giải VĐQG hay nhất thế giới, thu hút rất nhiều ngôi sao từ 5 châu đến để tìm kiếm cơ hội thi đấu. Tất cả đã tạo nên một V.League ngày càng có giá.

Tăng giá chóng mặt

Thời kỳ “sơ khai”, chuyện các nhà tài trợ chăng biển quảng cáo trên sân, việc trở thành nhà tài trợ chính cho giải... luôn trong cảnh “bóng chim tăm cá”. Đơn giản bởi, việc tài trợ cho giải đấu thời gian đó không mang lại nhiều hiệu quả bởi sức lan toả chỉ gói gọn trong phạm vi 1 sân bóng. Tuy nhiên, kể từ khi truyền hình, phát thanh, báo chí vào cuộc rầm rộ khiến người quan tâm đến bóng đá quốc nội ngày một nhiều, V.League dần trở thành một “miếng bánh hấp dẫn” với các nhà tài trợ. Chẳng thế mà, giá trị tài trợ ngày càng tăng lên chóng mặt theo cấp số nhân, thậm chí, VFF giờ đây có quyền chọn lựa cho mình một nhà tài trợ ưng ý nhất để gắn liền với tên gọi của giải, tất nhiên, giá trị của những bản hợp đồng vẫn là vấn đề đầu tiên để chọn lựa. Không chỉ có VFF, các đơn vị kinh doanh truyền hình cũng thu lợi rất nhiều từ việc khai thác các trận đấu của V.League. Chính vì vậy, việc bán bản quyền truyền hình cho các đơn vị này ngày càng được VFF đề cao. Vì thế mà, trong nhiều mùa giải trở lại đây, truyền hình và VFF gần như là của nhau. Tất cả có mục tiêu chung là phục vụ khán giả nhưng phải đảm bảo đầy đủ quyền lợi của mình.

Truyền hình cũng thu lợi rất nhiều từ việc khai thác
các trận đấu của V.League

Sau chức vô địch AFF Suzuki Cup 2008 của Đội tuyển Việt Nam, V.League cũng được “thơm lây” mà bằng chứng là việc thông tin về giải đấu này thường xuyên được đăng tải trên kênh thông tin của AFF và tờ báo thể thao uy tín hàng đầu thế giới như Goal. Một năm sau đó, đến lượt CLB B.Bình Dương với sự kiện lọt vào tới vòng bán kết giải AFC. Sự thành công của Đội tuyển Việt Nam, của B.Bình Dương đã tác động ngược trở lại rất mạnh theo hướng tích cực với bóng đá Việt Nam. Các doanh nghiệp đầu tư không tiếc tiền vào các đội bóng, kéo theo sự có mặt của các ngôi sao hàng đầu thế giới và khu vực đến Việt Nam. Việc thành công từ đấu trường quốc tế của ĐTQG, của một vài CLB trong nước cũng như cuộc chạy đua của các ông “bầu” đã gián tiếp giúp V.League ngày trở nên có giá.

Hết thời rẻ như cho

Chủ tịch VFF Nguyễn Trọng Hỷ cho biết, hiện mỗi năm VFF chỉ thu được khoảng 4 tỷ đồng từ truyền hình. Đó là số tiền chẳng thấm tháp vào đâu khi số trận được bán bản quyền suốt cả một mùa giải là quá lớn. “Cứ mỗi vòng đấu có đến 4 trận đấu được truyền trực tiếp mà chỉ thu được ngần ấy tiền thì khác nào rẻ như cho”, ông Hỷ nhấn mạnh. Chính vì vậy, ngay trước khi mùa giải 2010 diễn ra, vấn đề bản quyền truyền hình được VFF đặt lên bàn nghị sự với các đài truyền hình và tất nhiên, lần này không dễ để VFF “chốt giá”. Theo VFF lý giải, việc tăng giá là tình trạng lạm phát và chất lượng giải đấu trở nên hấp dẫn nhiều so với trước. Tuy nhiên với những người trong cuộc cho rằng, lý do để VFF nâng giá là họ đang có một đối tác sẵn sàng trả với số tiền kỷ lục từ cách đây hơn 1 năm. Tuy nhiên vì quá gấp rút nên VFF không thể đưa ra quyết định của mình với đối tác này. Dù không được VFF chấp nhận nhưng để tạo “mối quan hệ”, đối tác lúc đó của VFF đã tài trợ cho hai đội tuyển bóng đá nam và nữ thi đấu ở SEA Games 25 (Lào), đồng thời cho biết sẽ tài trợ cho VFF tiền trả lương cho HLV Calisto, ngay sau khi VFF gia hạn hợp đồng 3 năm với HLV người Bồ Đào Nha vào tháng 3-2010 (hơn 20.000 USD/1 tháng). Trong khi bên mua lại cho rằng, tình trạng lạm phát chưa tới mức để đòi tăng cao đột ngột như vậy (tăng gấp đôi), và không có gì đảm bảo một cách chính xác là chất lượng và sự cuốn hút của giải đấu đã tăng lên. Đó là chưa kể các đài truyền hình sẽ phải cân đo thu chi hợp lý trong việc bán quảng cáo. Cuộc đàm phán giữa 2 bên dường như không có lối thoát khi không ai chịu nhượng bộ ai.

Cuối cùng thì trước giờ bóng lăn vài ngày, 2 bên cũng đạt được thoả thuận của mình. Chưa thể thống kê chính xác số tiền VFF sẽ thu về qua bán bản quyền truyền hình V.League, nhưng với việc tăng giá nói trên, kỷ lục tiền bán bản quyền ở mùa 2009 chắc chắn sẽ bị phá.

Tuy nhiên, dường như VFF muốn tạo ra một sự đột phá trong việc bán bản quyền truyền hình. Cụ thể là việc bán lại bản quyền phát sóng V.League cho một đối tác có nguồn lực tài chính lớn cũng như có kế hoạch mua lâu dài chứ không phải chỉ từng năm một. Trong thời gian qua, VFF đang xúc tiến việc này. Chưa biết có đạt được mong muốn hay không nhưng VFF đang phải nhận sự phản ứng dữ dội của dư luận và các nhà đài.